KẾT NỐI TUYẾN CAO TỐC BẮC NAM, CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CHO NGÀNH VẬN TẢI

Tuyến cao tốc Bắc – Nam là dự án hạ tầng giao thông quan trọng bậc nhất của Việt Nam, giữ vai trò then chốt trong việc kết nối các vùng kinh tế trọng điểm từ Bắc vào Nam. Việc hình thành mạng lưới cao tốc xuyên suốt không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, rút ngắn thời gian di chuyển mà còn tạo ra những chuyển biến lớn đối với hoạt động của ngành vận tải và logistics. Cùng Trường Long tìm hiểu qua bài viết dưới đây để hiểu thêm về những tác động của tuyến cao tốc Bắc - Nam đối với tương lai của ngành vận tải sắp tới.

Tuyến Cao Tốc Bắc – Nam Gồm Những Tuyến Đường Nào?

Tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông có chiều dài khoảng 2.063 km, kéo dài từ Lạng Sơn – Cà Mau, đi qua 32 tỉnh, thành phố. Tuyến đường này kết nối trực tiếp các trung tâm kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển và cửa khẩu quan trọng, tạo thành trục giao thông huyết mạch song song với Quốc lộ 1A. Việc kết nối liên hoàn giữa các đoạn cao tốc giúp việc vận chuyển hàng hóa, hành khách trở nên nhanh chóng, an toàn và ổn định hơn so với hệ thống đường bộ truyền thống.

Hiện tại, các dự án đường cao tốc Bắc - Nam kết nối trực tiếp các tỉnh, thành sau:

• - Lạng Sơn – Hà Nội

• - Hà Nội – Ninh Bình

• - Ninh Bình – Thanh Hóa

• - Thanh Hóa – Nghệ An – Hà Tĩnh

• - Hà Tĩnh – Quảng Bình – Quảng Trị

• - Quảng Trị – Thừa Thiên Huế – Đà Nẵng

• - Đà Nẵng – Quảng Ngãi – Bình Định

• - Bình Định – Phú Yên – Khánh Hòa

• - Khánh Hòa – Ninh Thuận – Bình Thuận

• - Bình Thuận – Đồng Nai – TP.HCM

• - TP.HCM – Cần Thơ – Cà Mau

Hệ thống này giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm áp lực cho Quốc lộ 1A và nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa.

Hiện nay, nhiều đoạn cao tốc Bắc – Nam đã được đưa vào khai thác, trong khi một số tuyến khác đang tiếp tục được xây dựng và hoàn thiện theo lộ trình đã đề ra. Các đoạn tuyến trọng điểm ở khu vực phía Bắc, miền Trung và phía Nam đang được đẩy nhanh tiến độ nhằm sớm hình thành trục cao tốc thông suốt. Dự kiến trong giai đoạn từ năm 2025 đến 2030, toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam sẽ cơ bản hoàn thành, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng gia tăng của nền kinh tế.

Dự Kiến Mức Thu Phí Toàn Tuyến Cao Tốc Bắc – Nam

Theo dự kiến, mức thu phí cao tốc Bắc – Nam sẽ dao động từ 1.500 – 2.500 đồng/km/xe tiêu chuẩn, tùy từng đoạn tuyến và hình thức đầu tư. Mức phí này được đánh giá là phù hợp với tiêu chuẩn đường cao tốc hiện đại, tuy nhiên lại trở thành yếu tố gây nhiều lo ngại cho các doanh nghiệp vận tải, đặc biệt là doanh nghiệp vận tải đường dài.

Dưới đây là ước lượng chi phí thu phí cao tốc Bắc – Nam nếu xe tải đi toàn tuyến (~2.000 km) theo mức phí hiện nay và đề xuất:

• - Xe tải nhỏ (trọng tải dưới 2 tấn): khoảng 1.300–900 đồng/km → khoảng 1.8–2.6 triệu đồng cho toàn tuyến ~2.000 km.

• - Xe tải trung (2–4 tấn): khoảng 1.950–1.350 đồng/km → khoảng 2.7–3.9 triệu đồng.

• - Xe tải lớn (4–10 tấn): khoảng 2.600–1.800 đồng/km → khoảng 3.6–5.2 triệu đồng.

• - Xe container lớn (10–18 tấn): khoảng 3.250–2.250 đồng/km → khoảng 4.5–6.5 triệu đồng.

• - Xe tải nặng/ container 40ft (≥18 tấn): khoảng 5.200–3.600 đồng/km → khoảng 7.2–10.4 triệu đồng cho toàn tuyến ~2.000 km.

Như vậy, với một xe tải lớn hoặc container nặng chạy toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam, chi phí thu phí dự kiến sẽ rơi vào khoảng từ khoảng 3,6 triệu đến trên 10 triệu đồng một chiều, tùy theo loại xe và mức phí cụ thể từng đoạn tuyến. Đây là chi phí thu phí đường bộ trực tiếp, chưa bao gồm các yếu tố khác như nhiên liệu, lương tài xế, bảo trì phương tiện, chi phí vận hành khác.

Ảnh Hưởng Của Phí Đường Cao Tốc Với Các Doanh Nghiệp Logistics Và Vận Tải

Thực tế cho thấy, kinh phí thu phí cao tốc ở mức cao đang tác động trực tiếp đến giá cước vận tải. Khi chi phí sử dụng đường tăng lên, doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giá dịch vụ hoặc chấp nhận giảm biên lợi nhuận. Trong bối cảnh chi phí nhiên liệu, nhân công và bảo dưỡng phương tiện đều gia tăng, việc cộng thêm phí cao tốc khiến áp lực tài chính đối với doanh nghiệp ngày càng lớn. Điều này dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt hơn giữa các doanh nghiệp vận tải, đặc biệt là cạnh tranh về giá để giữ chân khách hàng.

Từ góc độ quản lý và phát triển hạ tầng, bài toán đặt ra cho các doanh nghiệp là làm sao cân bằng được ngân sách giữa vốn đầu tư ban đầu, kinh phí vận hành và lợi nhuận hợp lý cho cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp vận tải. Nếu mức thu phí quá cao, nhiều doanh nghiệp sẽ lựa chọn né tránh cao tốc, làm giảm hiệu quả khai thác của tuyến đường. Ngược lại, nếu mức thu phí quá thấp, việc hoàn vốn và duy trì chất lượng hạ tầng sẽ gặp nhiều khó khăn, tạo áp lực lớn lên ngân sách nhà nước.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng chính sách thu phí linh hoạt, có lộ trình điều chỉnh phù hợp theo từng giai đoạn phát triển là yếu tố then chốt. Chỉ khi hài hòa được lợi ích giữa nhà nước, nhà đầu tư và doanh nghiệp vận tải, tuyến cao tốc Bắc – Nam mới thực sự phát huy vai trò là động lực thúc đẩy kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành vận tải Việt Nam trong dài hạn.

Đường cao tốc Bắc - Nam thông xe là một trong những hoạt động tác động tích cực và làm thay đổi mạnh trong nhu cầu vận tải trên cả nước. Tuy nhiên, là một đơn vị cung cấp xe tải uy tín tại Việt Nam, Trường Long khuyến khích khách hàng cân nhắc lựa chọn những phương tiện thích hợp, những tuyến đường có thể tối ưu để giảm được những gánh nặng về bài toán kinh tế của doanh nghiệp mình.